Skontaktuj się z nami

+48 603 44 88 88

Napisz wiadomość

terapeuci@talkandsolve.pl

EN

Seksualność dzieci - trudny temat

Szacuje się, że w Polsce co ósme dziecko doświadcza przemocy seksualnej. Warto wiedzieć, co w rozwoju psychoseksualnym dziecka mieści się w granicach normy, a co powinno zostać potraktowane jako sygnał, że może dochodzić do molestowania seksualnego, lub że rozwój ten przebiega nieprawidłowo. W wielu przypadkach spontaniczne, wynikające z ciekawości i beztroskie zachowania dziecka o charakterze erotycznym mogą być świetną okazją do rozmowy na temat seksualności.

dziewczynka na kanapie

Ponieważ dziecięca seksualność jest tematem tabu, wiele osób może czuć się zaniepokojona, kiedy widzi, że czynności ich podopiecznych mają charakter seksualny. Rodzice, opiekunowie czy też nawet osoby profesjonalnie zajmujące się dziećmi mają nieraz wątpliwości, które z przejawianych zachowań powinno wzbudzić ich zainteresowanie.

 

Od najmłodszych lat

Dzieci w wieku przedszkolnym nie są zawstydzone nagością, chętnie dotykają swojego ciała i genitaliów. Warto podkreślić, że często masturbują się, jednak kiedy taka aktywność nie jest dominująca, stanowi ona naturalną czynność, będącą przejawem przyjemności wynikającej z pobudzenia stref erogennych. Także zainteresowanie częściami i funkcjami ciała, w tym też takie, które dotyczy sfer intymnych dorosłych, nie powinno budzić niepokoju. W tym wieku rodzi się ciekawość związana z różnymi aspektami sfery seksualnej. Dziecko chce poznać, jak zbudowane są inne osoby, czy są podobne do nich, czy inne. Takie zainteresowanie pozwala poznawać otaczający świat, a także umiejscowić w nim siebie. W tym wieku dzieci często zadają pytania dotyczące np. tego, skąd biorą się dzieci. Rodzice i opiekunowie przyznają, że trudno im nieraz poruszać z dzieckiem takie tematy. Warto jednak podkreślić, że kiedy dziecko pyta nas o sferę seksualną, jest to cenna informacja dotycząca tego, że jesteśmy dla niego osobami, którym ufa i nie boi się z nami rozmawiać.

Niepokój natomiast powinna budzić sytuacja, kiedy dziecko przedkłada masturbację nad inne formy aktywności. Taka czynność, często bagatelizowana przez opiekunów z powodu wstydu i niezrozumienia, z czasem może przerodzić się w kompulsję, która skutkuje nie tylko urazami ciała, ale także negatywnie wpływa na dalszy rozwój. Kiedy zauważymy, że dziecko przymusza inne dzieci do czynności seksualnych, masturbuje innych, czy też naśladuje zachowania erotyczne zaobserwowane u dorosłych, powinno być to dla nas sygnałem, że sfera seksualna podopiecznego nie rozwija się w sposób prawidłowy. Niekiedy takie zachowanie bywa sygnałem, który wskazuje na to, że dziecko może doznawać molestowania seksualnego.

 

Kiedy zaczyna się szkoła

Rozpoczęcie nauki szkolnej wiąże się dla naszych dzieci ze sporymi zmianami, także w obszarze rozwoju seksualnego. W tym wieku (ok 6-10 lat) rodzi się poczucie wstydu związanego z nagością. Dzieci zauważają, że pewne obszary ciała i czynności z nimi związane – takie jak masturbacja - nie powinny być pokazywane innym. Jednocześnie wzrasta zainteresowanie genitaliami innych dzieci, które skutkuje zabawami polegającymi na pokazywaniu sobie intymnych części ciała (tzw. „zabawa w doktora"). Rośnie także opisane wcześniej zainteresowanie czynnościami seksualnymi, płcią i związkami. Ponieważ jednak pojawiająca świadomość tego, że tematyka związana z seksualnością obwarowana jest wieloma nakazami i zakazami społecznymi, dzieci uczą się, że zadawanie pytań związanych z seksem i dotykanie miejsc intymnych powoduje niespodziewane reakcje dorosłych, ich wstyd, zażenowanie czy też złość. Pojawiają się więc trudności w prowadzeniu otwartego i pełnego wzajemnego szacunku dialogu z rodzicami na temat cielesności. Coraz częściej słyszymy wtedy z ust dzieci wypowiedzi pełne wulgaryzmów opisujących czynności fizjologiczne i części ciała.

Szczególną czujność i zainteresowanie powinny budzić zachowania o charakterze agresywnym, w trakcie których dzieci rozbierają i dotykają rówieśników lub dzieci młodsze i słabiej rozwinięte wbrew ich woli. Do takich czynności należeć może symulowanie czynności seksualnych wykraczających poza typowe dla wieku, takich jak stosunek płciowy, seks oralny, czy też aktywność seksualna z udziałem zwierząt. Także kompulsywna masturbacja o charakterze autodestrukcyjnym, kiedy dziecko poszukuje innych osób, by oglądały jej czynności autoerotyczne, może świadczyć o doświadczanych trudnościach w obszarze seksualnym. W dzisiejszych czasach dzieci sprawnie posługują się technologiami, wykorzystując portale społecznościowe i komunikatory do rozpowszechniania wizerunków o charakterze seksualnym. Takie zachowanie jest krzywdzące dla innych i powinno stanowić jasny sygnał, że warto udzielić dziecku profesjonalnego wsparcia i pomocy w zakresie edukacji seksualnej.

 

Okres nastoletni

Od około 11 roku życia rozpoczyna się - często opisywany przez rodziców jako bardzo burzliwy i trudny - okres nastoletni. Większość dzieci w tym wieku masturbuje się na osobności, a potrzeba prywatności i prawa do własnej intymności staje się dla nich niezmiernie ważna. Często to także okres pierwszych młodzieńczych związków, zauroczeń i rozczarowań. Potrzeba bliskości, zaspokajana przedtem przez rodziców, realizuje się w związkach z rówieśnikami poprzez przytulanie, całowanie i dotyk.

Nastolatkowie zaczynają eksperymentować i chcą w ten sposób poznać, czym jest seks. Gwałtowne zmiany ciała, pierwsza miesiączka, powiększające się piersi lub jądra, pojawienie się owłosienia łonowego mogą budzić zainteresowanie własnym ciałem oraz tym, jak odbierane jest przez innych. Często obraz własnego ciała staje się kluczowym aspektem wpływającym na poczucie wartości. Jak podkreślają seksuolodzy, w tym wieku rośnie zainteresowanie materiałami pornograficznymi, do których nieograniczony dostęp oferuje Internet. Oglądanie takich treści może negatywnie wpłynąć na postrzeganie własnej cielesności i zniekształcić obraz bliskości. Warto pamiętać, że zapewnienie możliwości otwartej rozmowy z rodzicem czy opiekunem na temat seksu i pornografii jest tym, co dużym stopniu pomaga naszym dzieciom dokonać zgodnych z ich poczuciem wartości wyborów. Kiedy jednak zaabsorbowanie seksualnością zaczyna zakłócać codzienne funkcjonowanie, warto zwrócić się o pomoc do specjalisty. Nieraz zdarza się, że młoda osoba podgląda innych nago lub w trakcie czynności seksualnych, eksponuje intymne części ciała w miejscach publicznych, nakłania innych do czynności seksualnych wykorzystując techniki manipulacji lub szczególnie interesuje się agresywną pornografią, w tym także dziecięcą. Każde z takich zachowań powinno wzbudzić czujność, ponieważ może świadczyć o nieprawidłowym przebiegu socjalizacji seksualności, spowodowaną np. wykorzystaniem seksualnym.

 

Proces, który trwa...

Rozwój psychoseksualny to proces prowadzący do osiągnięcia w pełni rozwiniętej, dojrzałej i świadomej seksualności. Może on jednak zostać przerwany w każdym momencie dorastania. Kiedy zauważymy niepokojące nas zachowania, naszym obowiązkiem jest reagować. Molestowanie seksualne jest ściganym z urzędu przestępstwem (art. 200 kk.). Warto mieć świadomość, że często bez naszej reakcji krzywdzone dziecko może zostać pozostawione bez pomocy i ochrony na długie lata.

Pamiętajmy, że dzieci mogą mówić o tym, że są wykorzystywane seksualnie. Nie pozostawiajmy tego bez reakcji, ponieważ wbrew wielu opiniom w ogromnej większości przypadków nie są to ich niewinne kłamstwa.

Jeśli doświadczasz molestowania seksualnego lub jesteś jego świadkiem i poszukujesz pomocy:

Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży – 116 111 (codziennie od 12 do 2 w nocy)

Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia" – 800 120 002 (całodobowo)

Skontaktuj się z nami, daj szansę Sobie pomóc

Terapeuci Talk&Solve 

Warszawa - Śródmieście:

Ul. Lecha Kaczyńskiego 7 lok. 6
00-575 Warszawa

Przejdź do zakładki Kontakt i zobacz jak łatwo do nas trafić 

Telefon:
+48 603 44 88 88

 

Therapy in English:

+48 668 106 068

 

e-mail:

terapeuci@talkandsolve.pl

 

 

© TALK&SOLVE- All Rights Reserved.